Gezonde landbouw!

De biodynamische landbouw

In de biologische landbouw wordt bewust geen gebruik gemaakt van kunst- of drijfmest. In plaats daarvan voedt de biologische teler de bodem met compost. Die ontstaat uit plantaardig en dierlijk afvalmateriaal dat onder invloed van talrijke organismen zoals bacteriën en wormen is omgevormd tot een rijke voedingsbodem voor de cultuurgewassen. De rol van compost in de landbouw is dus te vergelijken met die van humus in de natuur.

Het bodemleven wordt bovendien op peil gehouden door middel van teeltwisseling en groenbemesting, waarbij o.a. vlinderbloemige planten (de enige die in staat zijn om stikstof uit de lucht te halen) een belangrijke rol spelen.

Planten die op zo’n bodem worden geteeld, ontwikkelen zich volgens hun eigen levensritme: groeien en rijpen als het daar de tijd voor is. Ze kunnen zich daardoor, zoals in het vorige stukje uiteengezet, veel beter verdedigen tegen belagers en parasieten, zodat kunstmatige bestrijding daarvan in de meeste gevallen overbodig is. Waar deze in extreme situaties niet gemist kan worden (bijvoorbeeld bij een invasie van bladluizen in een warm voorjaar), grijpt de teler niet naar giftige, maar naar natuurlijke hulpmiddelen zoals kruidenthee of brandnetelgier.

De biologische landbouw produceert op die manier niet alleen echte levensmiddelen, die onze gezondheid ten goede komen, maar belast ook het milieu niet. Daarom is een doorgaande overschakeling naar de biologische landbouw noodzakelijk: biologisch moet gangbaar worden.

De biologisch-dynamische (afgekort: biodynamische of BD-) landbouw gaat echter nog een stap verder. Het is de meest consequente en verst ontwikkelde vorm van biologische landbouw, die dan ook al sinds 1924 volop in praktijk is gebracht.

Bij deze landbouwmethode wordt het milieu niet alleen ontzien, maar ook daadwerkelijk ondersteund: landschaps-verzorging en natuurbescherming zijn in deze landbouw geïntegreerd! Ieder biodynamisch bedrijf vormt een (individueel) levend organisme, waarbij de verschillende ‘organen’ (vee, gewassen, akkers, weiden, bijenkorven, maar ook een stuk ‘natuur’ in de vorm van bijv. heggen, houtwallen, een bosje of een kleine vijver of plas) elkaar in een vruchtbare dynamiek ondersteunen.

Zulke bedrijven zijn dan ook in principe altijd gemengd, dus met gewassen én dieren. Daarbij wordt ernaar gestreefd om zoveel mogelijk in ‘gesloten’ kringlopen te werken: het veevoer wordt op het bedrijf zelf geteeld en de mest die dat vee produceert, wordt samen met ander organisch afval op het bedrijf gecomposteerd en vervolgens weer aan het land teruggegeven. Op die manier is een biodynamisch bedrijf zo min mogelijk aangewezen op ‘vreemde’ toevoer. Ook aan het dierenwelzijn wordt veel aandacht besteed. Zo worden bijvoorbeeld koeien niet onthoornd en hebben kippen zandbaden en bosjes om te schuilen.

Pakt de boer dat op een geïnspireerde manier aan met vakkennis die vooral uit eigen ervaring is verworven, dan zal het resultaat een goed uitgebalanceerd bedrijf zijn waarin de bodem, de gewassen en de dieren een zeer hoge graad van veerkracht en vitaliteit kunnen bereiken. Bij de biodynamische landbouw gaat het dus om veel méér dan gewoon geen vergif of chemische meststoffen gebruiken. Er worden geen kunstmest, bestrijdingsmiddelen of medicatie gebruikt omdat ze verboden zijn, maar omdat ze overbodig zijn.

Omdat onze aarde inmiddels toch al behoorlijk verzwakt en zelfs ziek is, wil de BD-landbouw ook een actieve bijdrage leveren om haar weer gezond te maken. Zo wordt er bijvoorbeeld gebruik gemaakt van zorgvuldig bereide dierlijke en plantaardige preparaten, die als een soort homeopathische bodem- en gewasbehandeling fungeren. Voorts poogt men er de samenhang met de kosmos weer te herstellen en te onderhouden. Zo maken veel biodynamische telers gebruik van een werkkalender om daarmee een aantal ‘kosmische regels’ toe te passen, bijv. rekening houden met de maanstanden aan de hemel. Deze inzichten hebben oor de eeuwen heen (tot de komst van de industriële landbouw) steeds deel uitgemaakt van de traditionele boerenwijsheid.

Levensmiddelen afkomstig uit de biologisch-dynamische  landbouw  dragen  het  kwaliteitsmerk

Hun hoogwaardige kwaliteit komt in smaak, bewaarbaarheid en voedingswaarde tot uiting. Groenten en fruit, maar ook bijv. vlees en wijn van BD-kwaliteit worden dan ook door topkoks zeer gewaardeerd!




Volgende pagina: Gezonde economie