De Blauwe Bloem?

- Waar komt de naam De Blauwe Bloem vandaan?

-  Zegt de naam Novalis je iets?

-  Niet direct.

- Dat is de schrijversnaam van Friedrich von Hardenberg, een Duitse dichter die leefde van 1772 tot 1801. Hij wordt beschouwd als één van de creatiefste vertegenwoordigers van de romantiek. Hoewel hij jong overleden is, liet hij een aantal opmerkelijke boeken na waarvan sommige onvoltooid zijn gebleven. In één van die boeken getiteld Heinrich von Ofterdingen, komt De Blauwe Bloem voor als het centrale thema. Voor de Nederlandse vertaling die pas enkele jaren geleden is verschenen, is De Blauwe Bloem zelfs als titel van het boek gekozen.

-  Staat De Blauwe Bloem in dat boek dan als symbool voor iets?

- Zeker. Het is het aan de natuur ontleende symbool voor de levenspoëzie, waarbij Novalis het woord ‘poëzie’ niet in de striktere betekenis van ‘dichtkunst’ gebruikt, maar in de ruimere van ‘menselijke scheppende activiteit’.

- Komt de afbeelding van De Blauwe Bloem zoals jullie die gebruiken, ook van Novalis?

-  Nee, die hebben we in eerste instantie te danken aan de Vlaamse schilder Eugeen van Steenkiste die van 1896 tot 1963 leefde. Hij heeft De Blauwe Bloem talloze malen in zijn schilderijen afgebeeld.

-  Ik geloof niet dat ik al eerder van die schilder gehoord heb.

-  Dat verbaast me niet; het moet een nogal bescheiden man zijn geweest die stil zijn eigen gang is gegaan zonder bepaald succes na te streven. Op dit schilderij Het Mysterieuze Akkoord bijvoorbeeld zie je hoe De Blauwe Bloem bloeit op de kruising van twee paden waar twee mensen elkaar zullen ontmoeten. Later heeft de kunstenares Dora Seaux zich laten inspireren door de afbeeldingen van Van Steenkiste om het logo van de winkel te ontwerpen.

De Blauwe Bloem is dus eigenlijk een kunstzinnig symbool. Dan lijkt het nogal vreemd om dat te gebruiken als naam voor een winkel…

-  Toch is dat niet zo vreemd als het op het eerste gezicht lijkt en als je de doelstelling van onze winkel voor ogen houdt. Om onze samenleving in de toekomst met enige kans op slagen in harmonische banen te houden, zal het nodig zijn dat wij in het dagelijkse leven een echte sociale kunst tot ontwikkeling brengen.

-  Bedoel je een nieuwe manier van omgaan met elkaar cultiveren?

- Precies. En het economische leven is daarvoor een uitstekend oefenterrein! Dat kan niet worden uitbesteed aan een overheid of aan wie of wat dan ook; we moeten daar zélf de juiste sociale vormen voor in het leven roepen.

-  Als ik je goed begrijp zie je De Blauwe Bloem als zo’n vorm. Na al wat je me verteld hebt, kan ik me voorstellen dat de manier waarop de winkel functioneert, voor alle betrokken mensen een steun vormt om op een vrije manier open, volwassen relaties met elkaar aan te gaan…

- … zonder enige vorm van dwang of van directe of indirecte beïnvloeding. We willen niet aan klantenbinding doen, maar klanten, winkeliers en producenten uitnodigen om in vrijheid en uit inzicht een verbinding met elkaar aan te gaan.

-  Dat doet mij denken aan de oude alchemisten.

-  Hoe dat zo?

- Van de alchemisten wordt altijd gezegd dat zij zochten naar de steen der wijzen om daarmee goud te maken uit andere stoffen. Maar ik ben ervan overtuigd dat je dat in beeldentaal moet begrijpen. Met goud werd niet alleen het welbekende edelmetaal bedoeld; het werd destijds ook symbolisch gebruikt in de betekenis van koning of koninklijk.

-  Dat denk ik ook.

-  Maar dan zal de ware alchemist de steen der wijzen dus in zichzelf moeten zoeken. Hij is de mens die zijn eigen groeiproces ter hand neemt om zijn innerlijke koning tot ontwikkeling te brengen. En zoals het een echte koning betaamt, zal hij of zij zich dan ook verantwoordelijk voelen voor de medemensen, voor de natuur en voor de aarde. En is dat niet waartoe de winkel De Blauwe Bloem mensen wil aanmoedigen?

- Ik had geen mooiere afsluiting van ons Praatje bij een Plaatje kunnen bedenken!



Volgende pagina: Levensmiddelen?