Gezonde praktijk!

Een winkel als praktisch oefenveld

 
De Blauwe Bloem is een winkel in het centrum van Gent, waar al sinds 1976 levensmiddelen van biodynamische kwaliteit verkocht worden. Sinds 1988 functioneert deze winkel als oefenveld voor de associatieve ekonomie.

In zijn essentie heeft handel niets te maken met ‘geld verdienen’, maar met het verdelen en verzorgen van produkten of diensten die anderen nodig hebben. Als winkeliers van De Blauwe Bloem hebben wij dan ook het werken omwille van het eigen profijt als een niet ter zake doend motief aan de kant gezet. Wat is ons motief om handel te drijven dan wèl?

Als winkeliers weten wij hoe wij aan levensmiddelen van goede kwaliteit kunnen komen en deze op een doelmatige manier in de winkel kunnen krijgen. Er is echter iets wat wij niet weten en wat geen enkele winkelier ooit kàn weten, nl. wat de klanten nodig hebben, wanneer ze het nodig hebben en hoeveel ze ervan nodig hebben. Dat hangt immers van Uw eigen behoeften als klant af; die hangen samen met Uw voedingsgewoonten en zijn aan veranderingen onderhevig.

Daarom hebben we de winkel zo gestructureerd dat de klanten er zich op een eenvoudige, maar doeltreffende manier als actieve en bewuste consumenten op kunnen stellen. Zij maken aan de winkeliers hun specifieke vragen kenbaar door telkens van te voren aan te geven welke producten ze over enkele dagen nodig zullen hebben. Dat heeft een tweeledig doel: enerzijds krijgen de klanten door vooruit te bestellen al oefenend zicht op hun eigen werkelijke behoeften, anderzijds kunnen de winkeliers hun bekwaamheden gericht inzetten om voor de gevraagde boodschappen van de klanten te zorgen.

Daarnaast heeft De Blauwe Bloem ook een bijzondere structuur ontwikkeld voor de prijsvorming van de producten. Uitgaande van de afname-inschattingen door de klanten enerzijds en van de inkomensbehoefte van de winkeliers anderzijds, worden in de winkel tweemaal per jaar prijsafspraken gemaakt voor het komende tijdvak van zes maanden. Door op deze manier juiste prijzen te betalen stellen de klanten gezamenlijk zich garant voor het inkomen van de winkeliers. Die zijn dus bevrijd van de zorg ‘of ze er wel genoeg aan zullen verdienen’ en ze kunnen zich door het echte, zakelijke motief laten leiden: zorgen voor de producten waar de klanten om gevraagd hebben.

Na dertig jaar praktijk is gebleken dat de werkwijze van De Blauwe Bloem inderdaad op een aantal punten heel wat efficiënter is dan het gangbare anonieme ‘vraag- en aanbod’-mechanisme, dat in de vrije markt zo geroemd wordt, maar dat in werkelijkheid tot grote verspillingen leidt, zeker als het om verse levensmiddelen gaat.

In de eerste plaats hoeven in de winkel doordat de klanten hun boodschappen vooruit bestellen, maar heel weinig producten te worden weggegooid. Dat betekent niet alleen geen voedselverspilling, maar bovendien zouden de verliezen van de niet verkochte producten anders in de prijzen van de wél verkochte producten verrekend moeten zijn.

Voorts worden de boodschappen van elke klant vóór openingstijd van de winkel klaargemaakt door de winkeliers. Dat werkt prettiger en sneller en dus veel efficiënter dan wanneer we eerst alles in de winkelrekken zouden zetten, waaruit de klanten hun producten dan weer bij elkaar moeten zoeken.

Het vooruitbestellen biedt trouwens ook voor de klanten veel voordelen. Zo staan immers de boodschappen per klant op naam gereserveerd; de klant kan ze dus ook kort vóór sluitingstijd af komen halen zonder het risico te lopen dat ze al aan iemand anders zijn verkocht. Bovendien spaart het boodschappen doen op deze manier ook veel tijd: door vooruit te bestellen raakt de boodschappenstroom veel minder versnipperd.

De openingstijden van de winkel zijn beperkter dan gebruikelijk. Ze worden in overleg met de klanten vastgesteld om zo goed mogelijk aan ieders behoefte tegemoet te komen. Daar vloeit dan weer een geringer energieverbruik uit voort, waarvan de kosten anders in de productprijzen verwerkt zouden moeten zijn.

Tenslotte hebben de vooruitbestellingen het ons als winkeliers ook mogelijk gemaakt om met diverse producenten (fruittelers, tuinbouwbedrijven, een kaarsenfabrikant…) al maanden vooruit afspraken te maken inzake afnames en prijzen van de producten.

Ook hier geldt weer dat we niet streven naar lage, maar naar juiste prijzen. Eenieder die betrokken is geweest bij de productie en de verhandeling van een product (boer of tuinder, bakker, waar nodig tussenhandelaar, winkelier) dient namelijk voldoende inkomen te kunnen ontvangen om zijn of haar werk op een zinvolle manier te blijven doen! Op die manier kunnen we als klanten, winkeliers en producenten gezamenlijk de kwaliteit van die producten blijven garanderen.


Volgende pagina: Gezond kapitaal